karsid.org.tr

Türkiye ile diğer ülkelerin laboratuvar test fiyatlarını karşılaştıran araştırmaya göre, hormon testi en ucuz Türkiye’de yapılıyor. Rutin biyokimya testleri bazında Türkiye’de uygulanan fiyatlar, İtalya ve Fransa’ya göre 3-4 kat daha düşük

Tıp Laboratuvarları Birliği adına açıklama yapan Doç. Dr. Paşa Göktaş, son 3 yıldır Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) laboratuvar test fiyatlarının hizmeti sürdüremeyecek düzeyde düşük olduğunu açıkladı. Almanya, Fransa, İtalya, Çek Cumhuriyeti ve Çin’de kamuda uygulanan laboratuvar test fiyatlarını araştıran Göktaş, Türkiye’deki SUT birim fiyatlarını 11 Mart 2009 tarihiyle 1 avro: 2.2 TL olarak belirledi.

Araştırmaya göre, Almanya’da biyokimya test fiyatları Türkiye’den daha düşük. Hormon testlerinin fiyatının Türkiye’ye göre 1.5-2 kat daha fazla; PSA’nın 2 kat, kültürün 3 kat, ANA’nın 2.1 kat, protein elektroforezinin 3 kat, ASO-CRP’nin 4 kat, HBsAg ve HCV’nin 5 kat, HIV’in 3 kat, CMV’nin 6 kat, HSV’nin ise 2 kat yüksek olduğu açıklandı.

Ülkeler arası fiyat farkları nasıl?
Almanya fiyatlarının Türkiye’ye göre 3-5 kat daha fazla olduğu belirtilerek “Eğer 25 Mayıs 2007 yılındaki gayri bilimsel fiyat düşürmesi olmasaydı, uçurum niteliğindeki bu farklar ortaya çıkmayacaktı. Bu durumda, farklar 1.5-2 kat düzeyinde seyrediyordu” denildi.

İtalya’daki biyokimya test fiyatlarının Türkiye’nin ortalama 3-4 katı olduğu bildirildi. Hormonların 5-7 katı, kültürün 8 katı, ANA, ASO, CRP’nin üç katı oranda olduğu açıklandı. Yine İtalya’da, HBsAg 13, HCV 9, HIV 9, CMV 6 kat daha fazla fiyattan işlem görüyor.

Araştırmaya göre Fransa’da laboratuvar test birim fiyatları, Türkiye’nin ortalama 5-7 katı civarında bulunuyor. Bu fark HBsAg, HIV, HCV gibi testlerde 10 katına kadar çıkıyor.

Çek Cumhuriyeti’nde biyokimya testleri, Türkiye’den yüzde 30-70 daha yüksek. Hormon testlerinin 2-3 kat fazla olduğu çek Cumhuriyeti’nde HBsAg 6, HCV 6, HIV 6, CMV 8 kat daha yüksek fiyattan yapılıyor.

En ucuz hormon testi Türkiye’de
Araştırmada Türkiye’deki laboratuvar test birim fiyatlarının kişi başı milli geliri Türkiye’nin 3-4 kat altında olan Çin’den bile düşük olduğu belirtildi. Biyokimya test fiyatları yüzde 30-50 oranında daha yüksek olan Çin’de hormon testleri Türkiye’ye göre 2 kat daha yüksek. ASO-CRP 3 kat, HBsAg 3.5 kat, HCV 4 kat, HIV 3 kat, CMV Türkiye’ye göre 4 kat daha yüksek bir fiyattan uygulanıyor. Göktaş, 2005 yılında Türkiye’deki test fiyatları düşürülmeseydi, bir kısım testlerde aradaki fark devam etmekle birlikte, çoğu testte Türkiye ile Çin fiyatlarının birbirine yakın olacağını ileri sürdü.

Rutin biyokimya testleri bazında Türkiye’de uygulanan fiyatların, diğer ülkelere oranla daha az, yüzde 30-60 arasında olduğu; İtalya ve Fransa gibi ülkelerle ise 3-4 kat civarında fark olduğu açıklandı.

En düşük hormon test fiyatlarının Türkiye’de olduğu belirtildi. “Şu andaki hormon test fiyatları, diğer ülkelerdekinin 2 ile 7 kat daha altında olup, Çin’den bile düşüktür.” diyen Göktaş, 2005 SUT fiyatlarının sürdürülmesi durumunda şimdiki fiyatların Çin fiyatlarına yakın olacağını kaydetti. Kültür fiyatını “dramatik” olarak niteleyen Göktaş, laboratuvar çalışanlarının emeğinin hiçe sayıldığını, diğer ülkelerin fiyatlarıyla Türkiye arasında 4 ile 9 kat fark bulunduğunu ifade etti.

En büyük fark hangi testlerde?
ASO ve CRP gibi testlerde de 3-4 kat fiyat farkı olduğunu vurgulayan Göktaş şunları kaydetti:
“En büyük fark HBsAg, Anti-HCV, anti-HIV, anti-CMV gibi testlerde görülmektedir. Bu testlerde fark, diğer ülkelerle 5-10 kata çıkmaktadır. Şu anda uygulanan fiyatlar, gerçekte bu testlerin kitlerinin, üretici fabrikalardan çıkış fiyatlarını bile karşılayamaz hale getirilmiştir. Ayrıca hiçbir ülkenin fiyatlandırmasında ELISA, kemilüminisans, mikropartikül enzim immunassay (MEIA) gibi ayrımlar yapılmamasına karşın Türkiye’ de yapılmaktadır. Her ülke tek fiyat ödemekte, yöntemlere göre ayrı fiyatlar ödememekte, kalite kontrolleri ile kaliteyi yükseltmeye çalışmaktadır. Temel alınan kriter, katılınan dış kalite kontrollerinde alınan sonuçlardır.”

“Test fiyatları 2007’nin acısını çekiyor”
Laboratuvar alanında emek veren uzmanlar, çalışanlar ve tüm paydaşlar için durumu “dram” olarak değerlendiren Göktaş, 25 Mayıs 2007’de SUT laboratuvar test birim fiyatlarının düşürülmesini buna sebep gösterdi. Açıklamada, “Maalesef bu işlemde laboratuvar alanının uzmanlarına danışılmamış, tek yönlü ve çok kaba bir uygulama yapılmıştır. Halen, yok olmaya yüz tutan ve paket fiyat nedeniyle hastaların tanısından ve halkın yararlanmasından çıkmaya başlayan laboratuvar testleri, 2007’deki ağır ve yanlış işlemin acısını çekmektedir” ifadelerine yer verildi.

Bakanlıkta laboratuvar kurulmalı
Açıklamada, 25 Mayıs 2007’de yapılan hatanın düzeltilmesi gerektiği belirtilerek, “Laboratuvar uzmanlarının, ağır-aksak da olsa 30 yıllık çalışma ve birikimlerinin ürünü olan fiyat listesine geri dönülmeli, bu listeye ve birikime saygı gösterilmelidir. Düşürülen listenin yayınlanma tarihi 9 Şubat 2005 idi. 2005 SUT listesi esas alınmalı, bunun üzerine 4 yıllık enflasyon paralelinde bir artış uygulanmalı, 30 yıldır devam edilen liste sürdürülmelidir.” denildi.

Eski testlerin ayıklanarak yeni testlerin de eklenmesiyle güncel bir liste ortaya konulması talep edildi. Diğer ülkelerin fiyatları esas alınarak, uluslararası gerçeklere uygun ve adaletli bir fiyatlandırma yapılması gerektiğini belirten Göktaş, SGK ve Sağlık Bakanlığında laboratuvar birimi kurulması gerektiğini kaydetti. “Bu alanın yönetimi, maalesef 3-4 yıldan beri boşluktadır. Görevler yapılamamakta, ihmal edilmektedir.” diye konuşan Göktaş SGK ve Sağlık Bakanlığı yöneticilerini diyaloğa davet eti.